Het is nog vroeg. Boven het bevroren land kruipt een knaloranje zon langzaam hoger. Ik loop de dijk op. Het pad onder m’n voeten vormt een streep zwart tussen velden wit rijp. Links van me schiet een kat het dak van een schuurtje op. Boven m’n hoofd vliegen ganzen in een V-formatie.

Ik ben gaan hardlopen om de onrust uit mijn lijf te jagen. Na mijn gebruikelijke rondje nieuwsmedia: Artikelen uit The Atlantic, de dagelijkse post van Mary Trump, een interview met de Amerikaanse historicus Kagan en een mensenrechtenactivist op Substack is de dystopische staat van de wereld onder mijn huid gekropen.

Mijn voetstappen resoneren op het asfalt. Stap-stap. Ze vormen woorden: Groen-land, stap-stap, IJs-land stap-stap. Groen-land- is- ijs en IJs-land-is-groen. Het is een mantra dat iedere IJslander kent. Uit de sage over Erik de Rode, de moorddadige Viking, die IJsland moest ontvluchten en op Groenland terecht komt. Om mensen over te halen zich ook op Groenland te vestigen, beweerde hij dat de klomp ijs die hij ontdekt had groen was.

Groenland

Ruim duizend jaar later zal een moorddadige president de vrede in Europa voor een vergelijkbare sage op het spel zetten: Amerika moet Groenland bezitten om de wereld veilig te houden. Stap-stap.

Ik was op Groenland. In Ittoqqortoormiit, een kleine nederzetting aan een baai in het oosten van het land. Driehonderdvijftig inwoners. Het driedubbele aan poolhonden. Een ijsbeerofficier, één Deense politieagent die voor de marathon oefende in een baai omheind door gletsjers. Eén supermarkt waar de geweren open en bloot aan de muur hingen en de drank achter een gordijn verborgen werd.

Voor een kopje suiker bij de buren moest je 500 stuiterende kilometers door het luchtruim boven de Groenlandzee. Wie Groenland verlaat ontkomt niet aan de zee. Het is erover of erboven. Wegen zijn er niet.

ICE

Mijn pad leidt langs de uiterwaarden vol ganzen. Erachter de IJssel. Een vrachtschip glijdt voorbij. Rook uit de schoorsteen lost op in de witte kou boven het land. Een haas zigzagt voor mijn voeten het weiland in. Zig-zag. Stap-stap.

Ik spring over een bevroren plas ijs. Ice. Beelden van een vrijwel naakte oude man die uit zijn huis wordt gesleurd doemen op. De vermoorde Renee Good. Stap-stap. Gisteravond ontving ik een nieuwsbrief van de Amerikaanse mensenrechtenadvocaat Quasim Rashid. Hij was op weg naar Minneapolis.

Hij wilde de getuigenissen van de slachtoffers van Ice opnemen. Getuigenissen over de doden in de Amerikaanse detentiecentra. Over kinderen die worden opgepakt. Met zijn donkere huid is de moslim een dankbaar slachtoffer voor de paramilitaire brigade. ‘Iemand moet het doen’, schreef hij. ‘Be safe’, schreef ik terug.

Give me hope Jo’anna

Ik was in Amerika. Ik woonde er, ik werkte er. Overal wonen vrienden. In New Orleans, New York, Portland, Boston. Ze reageren nauwelijks meer op mijn mails. De angst is te groot. Wie leest er mee?

In The Atlantic schreef journalist Alexandra Petri een parodie op 1984. Ditmaal heeft O’Brien een Republikeins congreslid in kamer 101 in het Ministerie van Trump op de pijnbank. Hij moet het verhaal van Trump over Groenland goed naar zijn achterban kunnen overbrengen anders krijgt hij een stroomstoot. Maar hij verwart Groenland met IJsland. ‘Weet je’, zegt O’Brien dan: ‘Er is altijd de optie om hier op te staan en je te verzetten tegen Trump. Maar dat vraagt moed.’ Het congreslid schudt zijn hoofd en zegt dan: ‘Nee het gaat wel weer.’

De zon is een ronde bal. Langzaam verdrijft ze het ijs. Stap-stap. In mijn oren zingt Eddy Grant: ‘Give me hope Jo’anna, give me peace. Daarbuiten beuken de zinloze oorlogen in alle hevigheid op de poort.

Tekst en beeld: Anneke de Bundel – Gepubliceerd op 23 januari 2026

Meer verhalen? Lees ook:

• De Verenigde Staten
• Hardlopen als een pussy
• Mijn kleine verzet